ఏపీ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలకు డెడ్‌లైన్‌.. మార్చిలోపు పూర్తి చేయాల్సిందేనా?

రూ.3,700 కోట్ల 16వ ఆర్థిక సంఘం నిధులపై ఎన్నికల అంశం.. బీసీ రిజర్వేషన్లపై హైకోర్టు తీర్పుతో మరింత కీలకంగా మారిన ప్రక్రియ

అమరావతి, అక్టోబర్ 6 (మీకోసం న్యూస్):

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల అంశం మరోసారి కీలక దశకు చేరుకుంది. గ్రామ పంచాయతీలు, మండల ప్రజా పరిషత్‌లు, జిల్లా ప్రజా పరిషత్‌లు, మున్సిపాలిటీలు, నగర పంచాయతీలు, కార్పొరేషన్లకు ఎన్నికల నిర్వహణపై ప్రభుత్వం, రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం చర్యలు తీసుకోవాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. ఇటీవల బీసీలకు 34 శాతం రిజర్వేషన్లకు సంబంధించిన ప్రభుత్వ ఉత్తర్వులను హైకోర్టు కొట్టివేసి, స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల ప్రక్రియను త్వరగా ప్రారంభించాలని ఆదేశించింది. 

ఇదే సమయంలో 16వ ఆర్థిక సంఘం కింద స్థానిక సంస్థలకు రావాల్సిన నిధులు కూడా రాష్ట్రానికి కీలకంగా మారాయి. అయితే రూ.3,700 కోట్ల నిధులు పొందాలంటే తప్పనిసరిగా మార్చి నెలాఖరులోపు ఎన్నికలు పూర్తవ్వాలనే అంశంపై ప్రస్తుతం చర్చ జరుగుతోంది. ఈ నిధుల విడుదలకు కేంద్రం నిర్దేశించిన అర్హతలు, షరతులను అధికారికంగా పరిశీలించడం అవసరం. అందువల్ల ఎన్నికలు–ఆర్థిక సంఘం నిధుల మధ్య ఉన్న పూర్తి నిబంధనలను ప్రభుత్వం స్పష్టంగా వెల్లడించాల్సి ఉంది.

బీసీ రిజర్వేషన్లపై హైకోర్టు కీలక తీర్పు

ఆగస్టు 2026లో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో బీసీలకు 34 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. అయితే ఈ రిజర్వేషన్ మొత్తం ఎస్సీ, ఎస్టీ, బీసీ రిజర్వేషన్లను కలిపి 50 శాతానికి మించేలా చేస్తోందని సవాళ్లు దాఖలయ్యాయి.

ఈ వ్యవహారంపై అక్టోబర్ 1న తీర్పు ఇచ్చిన ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు.. 34 శాతం బీసీ రిజర్వేషన్‌కు సంబంధించిన ప్రభుత్వ ఉత్తర్వులను రద్దు చేసింది. మొత్తం రిజర్వేషన్లు 50 శాతం పరిమితిని దాటుతున్నాయని, దానికి అవసరమైన అనుభవపూర్వక గణాంక ఆధారం చూపలేకపోయారని కోర్టు పేర్కొంది. అయితే తగిన గణాంక అధ్యయనం అనంతరం ప్రభుత్వం బీసీ రిజర్వేషన్‌పై మళ్లీ నిర్ణయం తీసుకునే అవకాశం ఉందని స్పష్టం చేసింది. 

ఆరు వారాల్లో ఎన్నికల ప్రక్రియ ప్రారంభించాలని ఆదేశం

స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల ప్రక్రియను ప్రభుత్వం, రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం త్వరగా ప్రారంభించాలని హైకోర్టు ఆదేశించింది. ఎన్నికలకు సంబంధించిన రిజర్వేషన్లు, వార్డుల విభజన, ఓటర్ల జాబితాలు తదితర ముందస్తు ప్రక్రియలను పూర్తి చేయాల్సి ఉంటుంది. 

దీంతో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలకు ప్రభుత్వం ఏ విధంగా ముందుకు వెళ్తుందన్నది ఇప్పుడు ఆసక్తికరంగా మారింది. ముఖ్యంగా బీసీ రిజర్వేషన్ల విషయంలో కోర్టు తీర్పు నేపథ్యంలో తదుపరి చర్యలు కీలకం కానున్నాయి.

రూ.3,700 కోట్ల నిధుల అంశం ఎందుకు కీలకం?

16వ ఆర్థిక సంఘం 2026-27 నుంచి 2030-31 కాలానికి సంబంధించిన నిధుల కేటాయింపులు, వాటి అమలుకు మార్గదర్శకాలను రూపొందించింది. గ్రామీణ స్థానిక సంస్థల కోసం కేంద్ర పంచాయతీరాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ 16వ ఆర్థిక సంఘం మార్గదర్శకాలను విడుదల చేసింది. 

ఏపీకి 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి గ్రామీణ స్థానిక సంస్థలు, పట్టణ స్థానిక సంస్థల ద్వారా మొత్తం రూ.3,700 కోట్ల మేర నిధులు రావాల్సి ఉందనే సమాచారం ప్రచారంలో ఉంది. ఇందులో గ్రామీణ స్థానిక సంస్థలకు రూ.2,138 కోట్లు, పట్టణ స్థానిక సంస్థలకు రూ.1,562 కోట్లు కలిపి రూ.3,700 కోట్లు ఉంటాయని పేర్కొంటున్నారు.

అయితే ఈ మొత్తాన్ని రాష్ట్రానికి తప్పనిసరిగా విడుదల చేయడానికి “మార్చి నాటికి ఎన్నికలు పూర్తి చేయాలి” అనే ఒక్క షరతే ఉందని తేల్చి చెప్పాలంటే కేంద్ర ఆర్థిక సంఘం/సంబంధిత మంత్రిత్వ శాఖ అధికారిక మార్గదర్శకాలను పరిశీలించాలి. కాబట్టి ఈ అంశాన్ని ప్రభుత్వం స్పష్టీకరించాల్సిన అవసరం ఉంది.

పాలకవర్గాలు లేకుండా స్థానిక సంస్థలు

ఏపీలో అనేక స్థానిక సంస్థల ఎన్నికైన పాలకవర్గాల పదవీకాలం ఇప్పటికే ముగిసింది. కొన్ని ప్రాంతాల్లో వివిధ న్యాయపరమైన, పరిపాలనా కారణాలతో ఎన్నికల ప్రక్రియ ముందుకు సాగలేదు.

స్థానిక సంస్థలకు ఎన్నికైన పాలకవర్గాలు ఉండటం, ఇతర నిర్దేశిత అర్హతలు నెరవేరడం వంటి అంశాలు ఆర్థిక సంఘం నిధుల విడుదలలో ప్రాధాన్యం కలిగి ఉంటాయి. అందువల్ల ఎన్నికలు ఆలస్యం కాకుండా చూడాల్సిన అవసరం ప్రభుత్వంపై ఉంది.

గతంలో రూ.615 కోట్ల నిధుల అంశం

15వ ఆర్థిక సంఘం కాలంలో ఏపీకి రావాల్సిన సుమారు రూ.615 కోట్ల నిధులు కోల్పోయినట్లు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం గతంలో కేంద్రం దృష్టికి తీసుకెళ్లింది. ఆ నిధులను తిరిగి విడుదల చేయాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కోరినప్పటికీ ఫలితం లేకపోయిందనే వాదన ఉంది.

ఈ నేపథ్యంలో 16వ ఆర్థిక సంఘం నిధుల విషయంలో ఎలాంటి అవకాశాన్ని కోల్పోకుండా ముందస్తు చర్యలు తీసుకోవాలని ప్రభుత్వం భావిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది.

ఎన్నికల షెడ్యూల్ ఎప్పుడు?

ప్రస్తుతం ప్రధానంగా మూడు అంశాలు ఎన్నికల ప్రక్రియపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి.

మొదటిది — బీసీ రిజర్వేషన్లు.

హైకోర్టు 34 శాతం రిజర్వేషన్ ఉత్తర్వులను రద్దు చేసిన నేపథ్యంలో కొత్త రిజర్వేషన్ విధానం ఎలా ఉంటుందనేది కీలకం.

రెండోది — ఎన్నికల ముందస్తు ప్రక్రియ.

ఓటర్ల జాబితాలు, వార్డుల విభజన, రిజర్వేషన్ల ఖరారు తదితర ప్రక్రియలు పూర్తవ్వాలి.

మూడోది — కేంద్ర ఆర్థిక సంఘం నిధుల నిబంధనలు.

స్థానిక సంస్థలకు రావాల్సిన నిధుల విషయంలో కేంద్రం విధించిన అర్హతలు, గడువులను రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పాటించాల్సి ఉంటుంది.

ఇక ప్రభుత్వం, ఎన్నికల సంఘం అడుగులు కీలకం

హైకోర్టు తీర్పు తర్వాత స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల ప్రక్రియపై ప్రభుత్వ యంత్రాంగం కదలికలు వేగవంతం చేయాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. రిజర్వేషన్లపై తదుపరి నిర్ణయం, ఎన్నికల సంఘంతో సమన్వయం, ఓటర్ల జాబితాలు, వార్డు పునర్విభజన తదితర అంశాలపై ప్రభుత్వం తీసుకునే నిర్ణయాల ఆధారంగా ఎన్నికల షెడ్యూల్ దిశ స్పష్టమయ్యే అవకాశం ఉంది.

రూ.3,700 కోట్ల నిధుల విషయంలోనూ ఖచ్చితమైన గడువు, ఎన్నికలతో ఉన్న సంబంధం, కేంద్రం విధించిన షరతులను ప్రభుత్వం అధికారికంగా స్పష్టం చేస్తే మరింత స్పష్టత వస్తుంది.

ప్రస్తుతం మాత్రం స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల ప్రక్రియను ఆలస్యం చేయకుండా ముందుకు తీసుకెళ్లాలని హైకోర్టు ఆదేశించడం అత్యంత కీలక పరిణామంగా నిలిచింది. 

మీకోసం న్యూస్ | ఆంధ్రప్రదేశ్

నిజం మా ధర్మం.. ప్రజలే మా శక్తి

✍️ ఎడిటర్: ప్రకాష్ | మీకోసం న్యూస్
Somandepalli | Sri Sathya Sai District | సంప్రదింపు: 9000250010