తుర్క్మెనిస్థాన్–ఇరాన్–అఫ్ఘానిస్థాన్–పాక్ మీదుగా కొత్త కారిడార్
చైనా ‘బెల్ట్ అండ్ రోడ్’కు ప్రత్యామ్నాయంగా మాస్కో వ్యూహం.. భారత్కు కొత్త అవకాశాలు
మాస్కో,మీకోసం న్యూస్ ఆగస్టు 11: అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం, భౌగోళిక రాజకీయాల్లో మారుతున్న సమీకరణాల నేపథ్యంలో రష్యా మరో కీలక వ్యూహానికి తెరతీసింది. సముద్ర మార్గాలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడంతో పాటు దక్షిణాసియా మార్కెట్లకు తన ఎగుమతులను వేగంగా చేరవేసేందుకు తుర్క్మెనిస్థాన్, ఇరాన్, అఫ్ఘానిస్థాన్, పాకిస్థాన్ మీదుగా హిందూ మహాసముద్రాన్ని అనుసంధానించే రైల్వే కారిడార్ సాధ్యాసాధ్యాలను రష్యా పరిశీలిస్తున్నట్లు సమాచారం.
ఈ ప్రతిపాదన కార్యరూపం దాల్చితే మధ్య ఆసియా నుంచి దక్షిణాసియా వరకు రవాణా వ్యవస్థలో కీలక మార్పులు చోటుచేసుకునే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా చమురు, సహజవాయువు, ఎరువులు, పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు వంటి సరుకులను భూమార్గం ద్వారా దక్షిణాసియా మార్కెట్లకు తరలించేందుకు కొత్త మార్గం అందుబాటులోకి వస్తుంది.
సముద్ర మార్గాలకు ప్రత్యామ్నాయం
రష్యా ఉప ప్రధానమంత్రి మరాత్ ఖుస్నుల్లిన్ ఈ తరహా భూమార్గాల అభివృద్ధి అవసరాన్ని ప్రస్తావించినట్లు సమాచారం. హర్మూజ్ జలసంధి, బోస్ఫరస్ వంటి కీలక సముద్ర మార్గాల్లో భౌగోళిక, రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో ప్రత్యామ్నాయ రవాణా మార్గాల అభివృద్ధి ప్రాధాన్యం సంతరించుకుందని రష్యా భావిస్తోంది.
కొత్త రైల్వే కారిడార్ ఏర్పాటైతే రష్యా ఉత్పత్తులు మధ్యవర్తి సముద్ర మార్గాలపై తక్కువగా ఆధారపడి దక్షిణాసియా మార్కెట్లకు చేరుకునే అవకాశం ఉంటుంది. అదే సమయంలో మధ్య ఆసియా దేశాలకు కూడా అంతర్జాతీయ వాణిజ్యానికి అదనపు మార్గం లభిస్తుంది.
చైనా ప్రాజెక్టులకు పోటీ?
చైనా ప్రతిష్ఠాత్మకంగా చేపట్టిన బెల్ట్ అండ్ రోడ్ ఇనిషియేటివ్ (BRI), అందులో భాగమైన **చైనా–పాకిస్థాన్ ఎకనామిక్ కారిడార్ (CPEC)**కు రష్యా ప్రతిపాదన ప్రత్యామ్నాయ మార్గంగా మారే అవకాశంపై చర్చ జరుగుతోంది.
పాకిస్థాన్లోని గ్వాదర్ నౌకాశ్రయాన్ని చైనాతో అనుసంధానించే సీపీఈసీకి సమాంతరంగా మరో అంతర్జాతీయ రవాణా మార్గం ఏర్పడితే ఈ ప్రాంతంలోని వాణిజ్య సమీకరణాలు మారవచ్చని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. అయితే ఈ ప్రాజెక్టు చైనాకు నేరుగా పోటీగా నిలుస్తుందా లేదా అన్నది దాని రూపకల్పన, పెట్టుబడులు, భాగస్వామ్య దేశాల నిర్ణయాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
భారత్కు ప్రత్యామ్నాయ అవకాశం
సార్వభౌమత్వం, భద్రతా అంశాల కారణంగా చైనా బీఆర్ఐలో భారత్ భాగస్వామ్యం కాలేదు. ఈ నేపథ్యంలో రష్యా ప్రతిపాదిస్తున్న మార్గం భారత్కు మరో రవాణా ఎంపికగా మారే అవకాశం ఉందని నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.
ఇప్పటికే భారత్, రష్యా, ఇరాన్ తదితర దేశాల భాగస్వామ్యంతో అభివృద్ధి చేస్తున్న **ఇంటర్నేషనల్ నార్త్–సౌత్ ట్రాన్స్పోర్ట్ కారిడార్ (INSTC)**కు ఈ కొత్త ప్రణాళిక అదనపు బలం చేకూర్చే అవకాశం ఉంది. అయితే ప్రతిపాదిత మార్గం పాకిస్థాన్ మీదుగా వెళ్లడం భారత్కు కీలక భద్రతా అంశంగా మారవచ్చు.
అమలులో సవాళ్లు ఎన్నో
బృహత్తర రైల్వే ప్రాజెక్టును ఆచరణలోకి తీసుకురావడం మాత్రం అంత సులభం కాదు. అఫ్ఘానిస్థాన్లోని రాజకీయ, భద్రతా పరిస్థితులు, పాకిస్థాన్లోని భద్రతా సమస్యలు ప్రధాన అవరోధాలుగా నిలిచే అవకాశం ఉంది.
అదేవిధంగా పశ్చిమ దేశాల ఆంక్షల నేపథ్యంలో భారీ మౌలిక వసతుల ప్రాజెక్టుకు అవసరమైన పెట్టుబడులు సమీకరించడం రష్యాకు సవాలుగా మారవచ్చు. వివిధ దేశాల మధ్య ఒప్పందాలు, రైల్వే ప్రమాణాల సమన్వయం, సరిహద్దు విధానాలు, కస్టమ్స్ వ్యవస్థలు వంటి అంశాలపై కూడా విస్తృత చర్చ అవసరం.
మరోవైపు భారత్–రష్యా మధ్య రైల్వే ఆధునికీకరణ, మౌలిక వసతుల రంగాల్లో సహకారం కొనసాగుతున్నప్పటికీ, పాకిస్థాన్ మీదుగా రైల్వే కారిడార్ ప్రతిపాదనకు భద్రతా పరమైన అంశాలను న్యూఢిల్లీ పరిగణనలోకి తీసుకునే అవకాశం ఉంది.
అందువల్ల రష్యా ప్రతిపాదన వ్యూహాత్మకంగా ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నప్పటికీ, దాన్ని వాస్తవ రూపంలోకి తీసుకురావడానికి భద్రత, పెట్టుబడులు, అంతర్జాతీయ సంబంధాలు, రాజకీయ స్థిరత్వం వంటి అనేక అంశాలను అధిగమించాల్సి ఉంటుంది.
0 కామెంట్లు