RTE చట్టాన్ని నీరుగారుస్తున్న ప్రైవేట్ పాఠశాలలు? తల్లిదండ్రుల్లో పెరుగుతున్న అయోమయం

RTE హక్కు సందిగ్ధంలో పడితే... విద్యా హక్కు చట్టం అమలు ఎక్కడ? ప్రత్యేక కథనం | మీకోసం న్యూస్

శ్రీ సత్యసాయి జిల్లా: విద్య ప్రతి చిన్నారి ప్రాథమిక హక్కు అనే ఉద్దేశంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం విద్యా హక్కు చట్టం (Right to Education Act – 2009) ను అమలు చేసింది. ఈ చట్టంలోని సెక్షన్ 12(1)(C) ప్రకారం ప్రైవేట్ పాఠశాలలు ఆర్థికంగా వెనుకబడిన మరియు బలహీన వర్గాల పిల్లలకు ఉచితంగా ప్రవేశాలు కల్పించాల్సి ఉంటుంది. అయితే, క్షేత్రస్థాయిలో ఈ చట్టం అమలుపై అనేక సందేహాలు, ఫిర్యాదులు, వివాదాలు వెలుగులోకి వస్తున్నాయి.

ఇటీవల శ్రీ సత్యసాయి జిల్లాలోని ఒక కుటుంబం ఎదుర్కొంటున్న పరిస్థితి RTE అమలుపై పలు ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతోంది. తమ కుమార్తెకు ప్రభుత్వం మంజూరు చేసిన RTE సీటును రద్దు చేయాలని పాఠశాల యాజమాన్యం అఫిడవిట్‌పై సంతకం చేయాలని ఒత్తిడి తెస్తోందని తల్లిదండ్రులు జిల్లా కలెక్టర్‌కు ఫిర్యాదు చేశారు.

వారి వాదన ప్రకారం, "తల్లికి వందనం" పథకం రావాలంటే RTE సీటును వదులుకోవాలని చెప్పినట్లు ఆరోపిస్తున్నారు. అయితే తమకు ఆ పథకం కంటే కుమార్తె విద్యా హక్కు ముఖ్యమని, RTE సీటు మాత్రమే కొనసాగించాలని కోరుతున్నారు.

ఈ ఘటన ఒక కుటుంబానికి మాత్రమే పరిమితం కాకుండా, రాష్ట్రవ్యాప్తంగా RTE లబ్ధిదారుల్లో అనేక సందేహాలకు కారణమవుతోంది. RTE సీటు పొందిన విద్యార్థి ఇతర ప్రభుత్వ సంక్షేమ పథకాలకు అర్హుడా? ఒక పథకం కోసం మరో హక్కును వదులుకోవాల్సిన అవసరం ఉందా? అనే ప్రశ్నలకు స్పష్టమైన అవగాహన చాలా చోట్ల లేకపోవడం గమనార్హం.

మరింత ఆందోళన కలిగించే విషయం ఏమిటంటే, కొంతమంది తల్లిదండ్రులు పాఠశాలలు ఇచ్చే అఫిడవిట్లపై పూర్తి అవగాహన లేకుండానే సంతకాలు చేస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. ఒకసారి RTE సీటు రద్దు అయితే, భవిష్యత్తులో తిరిగి అదే హక్కును పొందడం కష్టమయ్యే అవకాశం ఉందని విద్యా హక్కులపై పనిచేస్తున్న పలువురు సూచిస్తున్నారు.

ఈ నేపథ్యంలో కొన్ని కీలక ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి.

RTE చట్టాన్ని అన్ని ప్రైవేట్ పాఠశాలలు నిబంధనల ప్రకారం అమలు చేస్తున్నాయా?

RTE సీటు రద్దు చేయమని తల్లిదండ్రులపై ఒత్తిడి తీసుకురావడానికి చట్టబద్ధమైన అధికారం ఎవరికైనా ఉందా?

RTE సీటు మరియు "తల్లికి వందనం" వంటి సంక్షేమ పథకాల మధ్య ప్రభుత్వం ఎలాంటి మార్గదర్శకాలు జారీ చేసింది?

విద్యార్థుల ఆన్‌లైన్ నమోదు వివరాల్లో పొరపాట్లు ఎందుకు జరుగుతున్నాయి? వాటికి బాధ్యత ఎవరిది?

ఇటువంటి సమస్యలపై జిల్లా విద్యాశాఖ అధికారులు ఎలాంటి చర్యలు తీసుకుంటున్నారు?

విద్యా నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, RTE చట్టం ఉద్దేశం పేద కుటుంబాల పిల్లలకు నాణ్యమైన విద్యను అందించడం. కాబట్టి చట్టం అమలులో ఎలాంటి అపోహలు, ఒత్తిళ్లు లేదా పరిపాలనా లోపాలు చోటుచేసుకోకుండా ప్రభుత్వం కఠినంగా పర్యవేక్షించాల్సిన అవసరం ఉంది.

ప్రస్తుతం అనేక జిల్లాల్లో తల్లిదండ్రులు RTE, ప్రభుత్వ సంక్షేమ పథకాల అర్హత, ఆన్‌లైన్ నమోదు, పాఠశాలల నిబంధనలపై స్పష్టత లేక అయోమయంలో ఉన్నారు. ఈ పరిస్థితి కొనసాగితే RTE చట్టం అసలు లక్ష్యం దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంది.

ప్రభుత్వం, విద్యాశాఖ మరియు జిల్లా అధికారులు వెంటనే స్పందించి RTE అమలుపై స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలు విడుదల చేయడంతో పాటు, ప్రైవేట్ పాఠశాలల్లో చట్టం అమలును సమగ్రంగా పరిశీలించి, అవసరమైతే ప్రత్యేక తనిఖీలు నిర్వహించాలని తల్లిదండ్రులు కోరుతున్నారు.

పేద విద్యార్థుల విద్యా హక్కు ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ దెబ్బతినకూడదు. RTE చట్టం కేవలం పుస్తకాలకే పరిమితం కాకుండా, ప్రతి అర్హ విద్యార్థికి పూర్తి స్థాయిలో అమలైతేనే దాని అసలు లక్ష్యం నెరవేరుతుంది.

భారత రాజ్యాంగం ప్రతి చిన్నారికి విద్యను ప్రాథమిక హక్కుగా గుర్తించింది. ఆ హక్కును సాకారం చేయడానికే 2009లో విద్యా హక్కు చట్టం (Right to Education – RTE) అమల్లోకి వచ్చింది. ఈ చట్టంలోని సెక్షన్ 12(1)(C) ప్రకారం ఆర్థికంగా వెనుకబడిన, బలహీన వర్గాల పిల్లలకు ప్రైవేట్ పాఠశాలల్లో ఉచిత ప్రవేశం కల్పించడం ప్రభుత్వ బాధ్యతగా నిర్దేశించబడింది. చట్టం ఉద్దేశం స్పష్టమైనదే. కానీ క్షేత్రస్థాయిలో అమలు మాత్రం ప్రశ్నార్థకంగా మారుతోంది.

ఇటీవలి కాలంలో RTE సీట్లు పొందిన విద్యార్థుల తల్లిదండ్రులు ఎదుర్కొంటున్న ఇబ్బందులు ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. కొన్ని చోట్ల RTE సీటును రద్దు చేయాలని ఒత్తిడి చేస్తున్నారనే ఆరోపణలు, ప్రభుత్వ సంక్షేమ పథకాల పేరుతో తల్లిదండ్రులను అయోమయంలోకి నెట్టే పరిస్థితులు వెలుగులోకి వస్తున్నాయి. ఇలాంటి పరిణామాలు విద్యా హక్కు చట్టం స్ఫూర్తికి విరుద్ధం.

పేద కుటుంబాలకు RTE సీటు అనేది కేవలం ఒక అడ్మిషన్ కాదు. అది వారి పిల్లల భవిష్యత్తుకు ప్రభుత్వం కల్పించిన రాజ్యాంగబద్ధమైన అవకాశం. అలాంటి హక్కును ఏదైనా ఇతర పథకంతో ముడిపెట్టి, ఒకదాన్ని పొందాలంటే మరొకదాన్ని వదులుకోవాలని చెప్పడం నిజమైతే అది అత్యంత ఆందోళనకరమైన విషయం. చట్టబద్ధమైన హక్కు మరియు సంక్షేమ పథకం రెండూ వేర్వేరు అంశాలు. ఈ రెండింటిపై ప్రభుత్వం స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలు ఇవ్వాల్సిన అవసరం ఉంది.

మరోవైపు విద్యార్థుల ఆన్‌లైన్ నమోదు వివరాల్లో పొరపాట్లు, తరగతి వివరాల్లో వ్యత్యాసాలు, లబ్ధిదారుల సమాచారంలో లోపాలు వంటి అంశాలు కూడా తరచూ వినిపిస్తున్నాయి. ఈ తప్పిదాల వల్ల తల్లిదండ్రులు కార్యాలయాల చుట్టూ తిరగాల్సి రావడం, చివరకు పిల్లల విద్యే ప్రమాదంలో పడటం విచారకరం. పరిపాలనా లోపాలకు విద్యార్థులు లేదా తల్లిదండ్రులు మూల్యం చెల్లించాల్సిన పరిస్థితి రావద్దు.

RTE చట్టాన్ని అమలు చేయడం కేవలం ప్రవేశాలు కల్పించడమే కాదు. ఆ విద్యార్థుల హక్కులను పూర్తిగా రక్షించడం కూడా ప్రభుత్వ యంత్రాంగం, విద్యాశాఖ మరియు ప్రైవేట్ విద్యాసంస్థల బాధ్యతే. చట్టం ప్రకారం లభించిన సీటును ఏ కారణంతోనైనా రద్దు చేయాల్సి వస్తే, అది పూర్తిగా చట్టబద్ధమైన ప్రక్రియలోనే జరగాలి. అనుమానాలు, ఒత్తిళ్లు, అఫిడవిట్లు లేదా మౌఖిక సూచనల ఆధారంగా విద్యా హక్కు దెబ్బతినకూడదు.

ప్రైవేట్ పాఠశాలలు కూడా RTEని ఒక భారం లేదా బాధ్యతగా కాకుండా సామాజిక న్యాయానికి సంబంధించిన బాధ్యతగా చూడాలి. పేద పిల్లలకు నాణ్యమైన విద్య అందించాలనే ఉద్దేశంతో ప్రభుత్వం కల్పించిన అవకాశాన్ని గౌరవించడం ప్రతి విద్యాసంస్థ యొక్క నైతిక బాధ్యత.

ప్రభుత్వం వెంటనే రాష్ట్రవ్యాప్తంగా RTE అమలుపై ప్రత్యేక సమీక్ష చేపట్టాలి. జిల్లా విద్యాశాఖ అధికారులు ప్రతి ఫిర్యాదును నిష్పక్షపాతంగా విచారించాలి. RTE సీట్లు, ప్రభుత్వ సంక్షేమ పథకాల అర్హత, విద్యార్థుల ఆన్‌లైన్ నమోదు వంటి అంశాలపై ప్రజలకు స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలు విడుదల చేయాలి. అవసరమైతే ప్రత్యేక హెల్ప్‌డెస్క్‌లు ఏర్పాటు చేసి తల్లిదండ్రుల సందేహాలకు సమాధానం ఇవ్వాలి.

"విద్య హక్కు అయితే... ఆ హక్కును కాపాడటం ప్రభుత్వ ధర్మం." RTE చట్టం కాగితాలకే పరిమితం కాకుండా ప్రతి అర్హ విద్యార్థి జీవితంలో నిజమైన అవకాశంగా నిలవాలి. పేద పిల్లల విద్యకు అడ్డంకులు సృష్టించే ప్రతి అంశాన్ని ప్రభుత్వం గుర్తించి తొలగించినప్పుడే విద్యా హక్కు చట్టం తన అసలు లక్ష్యాన్ని చేరుకుంటుంది. అదే సమాన విద్యా వ్యవస్థకు, సమాన అవకాశాల భారతదేశానికి నిజమైన పునాది.